De 5 grootste misverstanden over vernieuwing van de medezeggenschap

Vernieuwing van de medezeggenschap is het belangrijkste thema voor veel ondernemingsraden. Dat is terecht. Het is goed om de OR uit de ivoren toren te halen en om de medewerkers beter te betrekken bij de besluitvorming. Toch ontstaat er bij veel ondernemingsraden begripsverwarring en onduidelijkheid over vernieuwing. En nieuw is niet altijd beter. Tijd dus om de 5 belangrijkste misverstanden uit de weg te ruimen.

  1. Omdat wij zelfsturing hebben ingesteld, is er geen ruimte meer voor de OR
    De ondernemingsraad is overbodig als de medewerkers zelfsturend worden. Zij nemen immers zelf de besluiten. Zeggenschap en medezeggenschap smelten samen. Hiermee is de ondernemingsraad overbodig geworden. Dit lijkt een logische redenering die je vaak van bestuurders hoort. Hij klopt alleen niet omdat de medewerkers geen zeggenschap hebben over de in artikel 25 en artikel 27 genoemde onderwerpen. Zij mogen hooguit besluiten over de manier waarop ze hun werkzaamheden invullen en soms beoordelen medewerkers elkaar in zelfsturende teams. Maar medewerkers of teams gaan niet over overnames, belangrijke investeringen, reorganisaties en ook niet over regelingen zoals pensioen, winstdeling, privacy, etcetera. Daar gaat de OR over. De OR wordt geacht het belang van alle medewerkers én de organisatie te dienen. En dat blijft zo tot de wet wordt gewijzigd.
  1. De medezeggenschap moet vernieuwen
    Sommige adviseurs van ondernemingsraden doen alsof de ondernemingsraden het nu helemaal fout doen. De OR moet zich radicaal vernieuwen. Dat is lang niet altijd nodig. Veel ondernemingsraden functioneren uitstekend zonder een vernieuwingstraject. Zij zijn al voldoende naar buiten gericht, transparant, weten wat er speelt en agenderen signalen met succes bij de bestuurder. Zij kennen hun weg en weten de juiste medewerkers te betrekken of betrokken en kundige medewerkers in de OR te krijgen. Een proactieve, effectieve en invloedrijke ondernemingsraad hoeft niet te vernieuwen. Vernieuwing is immers geen doel op zichzelf.
  1. Medewerkersparticipatie leidt tot beter medezeggenschap
    Op papier ziet het er vaak goed uit: er komt een kern-OR met een aantal klankbordgroepen waarin medewerkers participeren die de nodige kennis er ervaring hebben met bepaalde onderwerpen. De OR hoeft niet meer alles zelf te weten maar maakt gebruik van de medewerkers in de organisatie. Een aantal vernieuwingstrajecten is inmiddels echter in schoonheid gestrand om vooral twee praktische redenen. De eerste reden is dat de bereidheid en beschikbaarheid om te participeren (op termijn) tegenvalt. Niet iedereen kan of wil naast zijn werk in werkgroepen participeren. Hierdoor komt de kwaliteit en de continuïteit van de besluitvorming nieuwe stijl onder druk te staan. De tweede reden is dat het de (kern-)OR niet altijd in staat is om de breder opgezette besluitvorming effectief te faciliteren. Dat vraagt namelijk ook om andere vaardigheden zoals voorzitten, leidinggeven, projectmanagement en netwerken. En die zijn nou net niet altijd zo ruim voor handen bij OR-leden.
  1. De vernieuwde medezeggenschap kan wel met minder mensen toe
    Ook een logische gedachte. Als je medewerkers laat participeren, hoeft de OR het inhoudelijk werk niet zelf te doen. De werkgroepen bereiden onderwerpen voor zoals dat ‘vroeger’ in de (onderdeel) commissies ging. Echter, voor de OR komt er belangrijk werk bij: het faciliteren van de breder opgezette besluitvorming. De OR moet ervoor zorgen dat de onderwerpen worden belegd bij de juiste mensen, dat er een duidelijke opdracht is, dat ze door deels zelf te participeren op de hoogte blijven, dat ze aansturen op een voorstel, de tijdslijnen in de gaten houden en zorgen voor besluitvorming in de OR. Daarnaast blijft de OR de gesprekspartner van de bestuurder over alle WOR-onderwerpen en zal de OR verantwoordelijk blijven voor de communicatie met de achterban. Het is dus niet gezegd dat de OR wel even kan worden gehalveerd.
  1. Invoering van zelfsturing is de reden voor vernieuwing
    Zelfsturing is vaak de aanleiding voor vernieuwing medezeggenschap. Dat komt omdat deze manier van organiseren de discussie over de rol van de medezeggenschap triggert. Zelfsturing is een aanleiding maar zeker geen voorwaarde voor vernieuwing. Het is zeer goed mogelijk om de medezeggenschap te vernieuwen zonder de invoering van zelfsturing. Eigenlijk staat het beter laten participeren van medewerkers los van zelfsturing. Vernieuwing kan in alle organisaties zorgen voor betere medezeggenschap. Of niet.

Wil je weten hoe Schateiland jouw ondernemingsraad kan helpen bij het op een praktische en haalbare manier vernieuwen van de medezeggenschap? Bel ons dan op 06-26961659 of mail naar info@schateiland.com. Wij denken graag met u mee.

Deel dit bericht...Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someone
Dit bericht is geplaatst in OR-cursus en training met de tags , , . Bookmark de permalink.